Đứng lên cùng nông nghiệp thẳng đứng

Đứng lên cùng nông nghiệp thẳng đứng

Tốt nghiệp đại học nông lâm TP.HCM (2011), Dương Minh Trung “thả trôi” theo dòng chảy lao động tìm việc ở TPHCM sau khi anh đã ngồi ở Cần Thơ làm nghề trang trí hồ thủy sinh cho đến lúc nhìn thấy thị trường đã bão hòa.

Trồng rau theo phương pháp khí canh của Dương Minh Trung, giám đốc công ty Giải Pháp và Công Nghệ Xanh, đã đưa năng suất cao gấp 3,3 lần.

Trở lại TP.HCM đúng vào lúc xu hướng “xanh” trên sân thượng đang nở rộ. Một nhóm bạn đi làm thuê đã kịp nhận ra nhu cầu tự cung tự cấp rau sạch từ khoảng sân thượng với vườn địa canh, rồi thủy canh, Trung cảm nhận giới hạn diện tích so với hình ảnh quen mắt trên những nương rẫy mênh mông ở quê nhà Xoài Cà Nã thuộc xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên, Sóc Trăng. Thuỷ canh cho phép mở rộng không gian làm vườn rau trên tường, trên mái, sân thượng nhưng khí canh có nhiều lợi thế hơn.

Kinh nghiệm từng bước dày thêm trên đường đi. Từng làm mô hình thủy canh đầu tiên rất thành công, nhưng sẽ chẳng có bằng chứng nào là của mình sau khi bàn giao, trừ việc cung cấp cây giống và chăm sóc. Mô hình khí canh ở Nhà Bè, làm vườn rau khí canh ở một nơi nhiễm phèn, mặn, không điện và phải khoan sâu 220m mới có nước ngọt là một cuộc thử sức gay gắt nhất. Cuộc thử thách đó là một bài học thấm thía, nhưng qua đó khách hàng thấy yên tâm hơn.

Trong suốt ba năm, công việc thi công mô hình tiến triển thuận lợi, Trung trở về quê xây dựng mô hình tại hồ ngước ngọt, TP.Sóc Trăng, nơi có một vành đai rẫy bái lâu đời, nhưng không mang lại hạnh phúc khi tính toán thu nhập người trồng rau địa canh.

“Ở Sóc Trăng, đất rộng tội tình gì phải làm khí canh? Nên ý tưởng thủy canh này không dễ dàng thuyết phục những “cây đa, cây đề” trong làng trồng rau màu tới tham quan mô hình ở Trường dân tộc bán trú, sư phạm thực hành và hồ nước ngọt,” Trung nói.

Khởi nghiệp từ công ty Giải pháp và công nghệ xanh, Dương Minh Trung, giám đốc công ty, kể lại: “Công việc ở TP.HCM đang tiến triển, tám người không làm xuễ nhưng phải trở về quê phát triển vườn rau khí canh, điều này có ý nghĩa khi lao động ở đây đã quen việc thì lực lượng này sẽ hỗ trợ  cho những đơn hàng ở nơi khác”.

Mô hình ở Sóc Trăng, chỉ 1.200m2  nhưng Trung làm nhà nấm, mô hình địa canh, bán thủy canh và khí canh để so sánh. Anh giải thích mô hình khí canh (Aeroponics technology) theo hình tháp chữ A: bên trong giàn khí canh là không gian trống và kín nên có thể tận dụng nuôi ếch, lươn, cá.

Khí canh cho phép nhân giống nhanh hơn, công suất tăng 30 lần so với kỹ thuật truyền thống. Với chiếc máy ươm hạt, nguồn phân vi sinh từ bã bùn mía, quy trình không phức tạp như cấy mô, giảm giá thành; năng suất tăng 3, 3 lần so địa canh; tiết kiệm được diện tích canh tác nhờ thâm canh nhiều tầng; cây tăng trưởng nhanh nhờ sống trong môi trường nhân tạo, thời gian ảo với 24 giờ chiếu sáng, ít nhiễm bệnh do vi khuẫn.

“Đặc biệt, chi phí 1 kg rau khoảng 8.000-9.000 đồng, khấu hao 1 năm sẽ lấy lại vốn,” Trung chiết tính sau khi mua máy gieo hạt công suất 1 giờ 20.000 cây con, chuyển đổi cách sử dụng phân vi sinh từ bã bùn từ nhà máy đường Sóc Trăng (1, 2 triệu đồng/tấn, ươm 200.000 cây con).

“Chỉ chuyển đổi chút xíu đã tiết kiệm được 200 đồng thay vì dùng mút để ươm mầm”, Trung có vẻ hài lòng khi nói rằng cách tính cặn kẽ của anh bắt đầu lay chuyển “cây đa, cây đề”, kể cả cán bộ khuyến nông, khi anh “hô biến” để vườn rau lớn gấp 3 lần.

“Hệ thống cung cấp rau sạch và cá sạch. Chất thải của cá được tái sử dụng, vi sinh vật phân hủy chuyển thành chất dinh dưỡng cung cấp cho rau theo mô hình khép kín này,” Trung giải thích cách khai thác nguồn vi sinh, chất hữu cơ trong bồn nuôi cá, ếch khi giá mỗi ký cá chỉ có 20.000 đồng. Dương Minh Trung, 28 tuổi, có cách thuyết phục, gợi mở câu chuyện tương lai theo cho khách hàng từ thực tế, đối chiếu, so sánh từng chi tiết giữa chi phí – lợi ích từ mô hình ở hồ nước ngọt, TP.Sóc Trăng, dựa theo kịch bản biến đổi khí hậu để tìm lời giải cách thích ứng sự khắc nghiệt và mô hình ở Nhà Bè. Lợi ích lớn nhất là sức khỏe, lời khuyên thực tế nhất là thay vì phải lo lắng khi tới bệnh viện thì làm gì đó cho sức khỏe tốt hơn, cung cấp nguồn thực phẩm an toàn hơn, cách kiếm tiền tử tế hơn.

Hành trình của mô hình khí canh đầu tiên, mệnh danh “Genesis Growing System” (Hệ thống sáng tạo của Chúa) và bộ vi xử lý đầu tiên phân phối đồng thời nước và dưỡng chất đến khay trồng được coi là sự đột phá trong ngành canh nông. Năm 1983, Richard J. Stoner đăng ký sáng chế thiết bị này.

Có sự linh hoạt trong cách ứng dụng những điều học được về giá trị của khí canh đầu tiên của W.Carter (năm 1942), thực sự có khác biệt với John Prewer, trồng thực nghiệm rau diếp trong ống nhựa và không khí, nước pha dưỡng chất, dùng quạt  phun sương vào không khí để cung cấp cho cây trồng. Khác cả cách làm của B. Briggs lần đầu tiên đưa công nghệ này từ khu thí nghiệm ra thực tiễn vào năm 1966.

Lòng tin vào khí canh được củng cố từ thành quả của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA – National Aeronautics and Space Administration) trong môi trường không trọng lực trên các tàu con thoi và trạm không gian. Tuy nhiên, trong cách giải thích của Trung, anh nghiêng về  Nir Isaac, người sáng chế thiết bị khí canh áp suất thấp cung cấp dưỡng chất cho cây treo lơ lửng được giữ bằng chất dẻo xốp (styrofoam) trên khay của Do Thái. Cách làm của Trung đã thay đổi khi sử dụng bã bùn từ nhà máy đường Sóc Trăng.

Từ hoạt động thương mại, người ta tính được chi phí – lợi ích của mô hình này: giúp tiết kiệm 95% phân bón, giảm tiêu thụ nước 98%, không cần thuốc bảo vệ thực vật, chiếm ít không gian canh tác, có thể tăng mùa vụ quanh năm cho năng suất cây trồng tăng lên 45% – 75%. Đến khi Trung vận dụng mô hình có cả ếch, lươn, cá trê, tuần hoàn nước, tái sử dụng nước có ý nghĩa với nơi mà nguồn nước ngọt, nước sạch sẽ gặp thách thức lớn khi nước biển dâng.

Nông nghiệp theo chiều thẳng đứng đã kéo những người anh em cùng vận hành công ty Giải Pháp và Công Nghệ Xanh đứng lên và cả những người bạn ở làng quê ở Xoài Cà Nã không phải lên thành tìm việc, bất kể là việc gì mà là tới đó để tạo những khoảng xanh trong lòng đô thị. Khoảng xanh đó bứt tách họ ra khỏi hai từ “quê mùa”.

Bài, ảnh Hoàng Lan Theo KH&PT

Trích “tiepthithegioi.vn”

Nông dân Philippines trồng dừa qua thiết bị di động

Nông dân Philippines trồng dừa qua thiết bị di động

Philippines hiện có tỷ lệ sử dụng di động 50% và nông nghiệp là lĩnh vực đứng thứ hai về nguồn nhân lực với 27% dân số toàn quốc, nhưng mức nghèo đói của nông dân lên đến 38% trong 10 năm qua.

Đặc biệt ở những hộ trồng dừa nhỏ lẻ, con số này còn cao hơn nhiều với tỷ lệ 60%, bất chấp việc các sản phẩm từ dừa chiếm đến 40% những mặt hàng xuất khẩu của quốc gia này và nhu cầu toàn cầu tiếp tục gia tăng.

Để khắc phục tình trạng đói nghèo của người dân trồng dừa, cần phải giải quyết nhiều thách thức. Đầu tiên là năng suất thấp do họ chủ yếu trồng theo kinh nghiệm truyền lại từ thế hệ này qua thế hệ khác. Tiếp đến nông dân rất khó tiếp cận với dịch vụ tài chính hay bán hàng ra các thị trường lớn, nhất là những hộ ở miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Thêm nữa là những tác động từ môi trường và dịch bệnh. Nổi bật là trận siêu bão Haiyan năm 2013 đã xóa sổ hơn 33 triệu cây dừa tại Philippines, khiến cuộc sống hơn một triệu gia đình khốn đốn. 3 năm sau đó do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu El Nino, tình trạng hạn hán kéo dài gây giảm năng suất cây trồng đáng kể. Qua đến 2014, dịch côn trùng Cocolisap tấn công gây nhiễm khuẩn hơn triệu cây dừa ở miền trung đảo Luzon. 

Vào tháng 10/2016, tỉnh Basilan – vùng trồng dừa chính tại Philippines, bị tấn công bởi dịch hại. Có đến một nửa trong số 6 triệu cây dừa trồng ở tỉnh này bị côn trùng Cocolisap xâm hại. Đứng trước tình hình này, tổ chức Grameen Foundation đã quyết định thử nghiệm hệ thống cảnh báo sớm FarmerLink ở vùng Davao để hỗ trợ nông dân trước thiên tai, dịch bệnh.

Một mục đích khác quan trọng không kém của chương trình hướng người nông dân đến thông tin về kỹ thuật nông nghiệp, gồm cả tương tác trực tiếp qua việc người dân hỏi đáp, chia sẻ kinh nghiệm thực tế với nhau. Kèm theo là những tư vấn về tài chính, chương trình hỗ trợ, đào tạo…Đây là hệ thống kết hợp dữ liệu vệ tinh cùng dữ liệu trang trại cung cấp bởi những thiết bị di động tại chỗ cho nông dân nhằm dự đoán và phát hiện các mối đe dọa từ những loài gây hại hay dịch bệnh. Khi xác định xong mối nguy, FarmerLink lập tức gửi tin nhắn cảnh báo đến điện thoại di động của nông dân. Chương trình còn giúp cơ quan chức năng của chính phủ chủ động tập trung ứng phó vùng có dịch hại, gửi các đội phản ứng đến kiểm soát trước khi tình hình trở nên trầm trọng. Đồng thời FarmerLink cung cấp thông tin về thời tiết ngay trong thời gian thực. 

Các đối tác tham gia vào FarmerLink đảm bảo cho nông dân nhận được hỗ trợ đầy đủ, đa dạng. Có thể kể đến Cục quản lý trồng trọt dừa, Franklin Baker – nhà xuất khẩu dừa lớn nhất Philippines, Nutiva – công ty Mỹ chuyên sản xuất các thực phẩm hữu cơ, ngân hàng Caraga, nhiều công ty dữ liệu, công nghệ và cả vệ tinh. Đây là chương trình đầu tiên ở quốc gia đa đảo quy tụ đầy đủ các yếu tố nguồn lực và chuyên môn tạo nên chuỗi giá trị dừa, tạo nên lợi ích cho nông dân sản xuất nhỏ lẻ.

Sau một năm thí điểm, gần 7.500 nông dân trồng dừa đã nhận tin nhắn đưa ra các lời khuyên về canh tác cũng như cách thức quản lý nguồn vốn hiệu quả. Các chuyên gia cũng đã xây dựng được mạng lưới trên 1.600 người tham gia cùng chia sẻ và giải đáp thông tin cho những thành viên khác và cộng đồng. 

Chương trình nhận nhiều phản hồi tích cực như nông dân đã biết thay đổi cách thức canh tác sau khi nhận tin nhắn điện thoại. Ví dụ như một nông dân khi đọc tin nhắn cảnh báo tình trạng El Nino có thể khiến sản lượng dừa tại vườn giảm đến 2/3 đã quyết định trồng xen canh nhiều loại cây khác có khả năng chịu hạn nhằm đảm bảo thu nhập. Nhiều người khác thì lưu lại tất cả tin nhắn vì đây đều là những thông tin có giá trị thiết thực trong sản xuất thực tế.

Minh Trí

VnExpress

Trích “nongthonviet.com.vn”

Quy hoạch hình thành và phát triển Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Phú Yên

Quy hoạch hình thành và phát triển Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Phú Yên

UBND tỉnh vừa ký quyết định phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Phú Yên tại địa phận xã Hòa Quang Bắc, huyện Phú Hòa, với diện tích 460ha.

Mục tiêu quy hoạch nhằm cụ thể hóa đồ án Quy hoạch chung xây dựng Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Phú Yên đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và chủ trương đầu tư xây dựng của tỉnh; hình thành và phát triển Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Phú Yên. Qua đó có kế hoạch đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, sớm đưa một phần của khu nông nghiệp này đi vào hoạt động, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác xúc tiến đầu tư để thu hút vốn, công nghệ cao, nhân lực công nghệ cao trong và ngoài nước, phục vụ phát triển sản xuất cho tỉnh và các vùng lân cận, tạo động lực để thúc đẩy kinh tế – xã hội của tỉnh cũng như vùng duyên hải Nam Trung Bộ.

Cụ thể, quy hoạch khu nông nghiệp này tập trung vào lĩnh vực: Trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy sản, bảo quản chế biến nông sản, sản xuất chế phẩm sinh học và thức ăn chăn nuôi; nghiên cứu ứng dụng, thử nghiệm, trình diễn mô hình và chuyển giao quy trình công nghệ sản xuất, chế biến sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đào tạo nhân lực công nghệ cao ngành nông nghiệp. Dự báo quy mô dân số của khu nông nghiệp đến năm 2020 là 4.300 người, đến năm 2030 là 5.500 người; quy mô lao động khi đi vào hoạt động là 3.000 người (trong đó lao động quản lý, nghiên cứu, chuyển giao, đào tạo dự kiến 500 người khi định hình; lao động tại các doanh nghiệp đầu tư khoảng 2.000 người; lao động phục vụ, dịch vụ khoảng 500 người…). UBND tỉnh giao chủ đầu tư là Ban quản lý Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Phú Yên làm việc với đơn vị tư vấn để làm rõ cơ sở khoa học xác định chỉ tiêu sử dụng đất cho các khu chức năng. Trong đó cần lưu ý kích thước, diện tích các lô đất đảm bảo phù hợp cho việc ứng dụng, vận hành các máy móc thiết bị, công nghệ cao về sau… Tiến độ triển khai lập quy hoạch không quá 9 tháng.

Văn Ngọc

Báo Phú Yên

Trích “nongthonviet.com.vn”

Nông dân Đà Lạt làm giàu nhờ trồng dâu tây ‘treo’

Nông dân Đà Lạt làm giàu nhờ trồng dâu tây ‘treo’

Tự tìm hiểu cách trồng dâu tây thủy canh thông qua các tài liệu tiếng Anh, ông Nguyễn Thanh Trúc (41 tuổi, phường 11, TP Đà Lạt, Lâm Đồng) đã thu về hàng tỷ đồng mỗi năm nhờ mô hình trồng dâu tây treo “lơ lửng”.
Ông Trúc đầu tư hết 500 triệu đồng/1.000 mét vuông dâu thủy canh
Từng trồng nhiều loại cây trồng khác nhau như rau, ớt ngọt, hoa cúc… song nhận thấy thị trường không ổn định nên khoảng 4 năm trước, ông Trúc quyết định đầu tư nhà kính trồng dâu tây bằng giá thể xơ dừa.
Giữa năm 2013, vợ chồng ông Trúc quyết định trồng thử 500 mét vuông dâu tây để tìm hướng đi mới trong kinh tế gia đình. Khác với nhiều mô hình trồng dâu tây ở Đà Lạt khi đó, ông Trúc quyết định theo đuổi phương pháp thủy canh đối với giống dâu tây New Zealand cho sản phẩm sạch và năng suất cao.
“Trồng thủy canh không hồi lưu (thủy canh tĩnh) chỉ sử dụng xơ dừa làm giá thể, đặt cách mặt đất hơn 1 mét.Toàn bộ chất dinh dưỡng được cung cấp qua nguồn nước nhờ hệ thống thiết bị được nhập khẩu từ Isarel, Tây Ban Nha, Hà Lan… Những công nghệ này do tôi tìm hiểu trên mạng Internet và tự dịch tài liệu sách do bạn gửi từ nước ngoài về”, ông Trúc chia sẻ.
“Mùa mưa thì cài đặt chế độ tưới tự động 5 lần/ngày, mùa khô thì tưới 7 lần/ngày. Lượng nước và chất dinh dưỡng pha trong nước cũng điều chỉnh theo tốc độ sinh trưởng của cây dâu tây”, ông Trúc cho biết thêm.
Với diện tích 500 mét vuông trồng thử nghiệm đầu tiên cho năng suất cao gấp đôi cách trồng thông thường, chất lượng dâu ngon, ngọt, thơm và đạt tiêu chuẩn an toàn cho người tiêu dùng nên đầu năm 2014, ông Trúc mạnh dạn nhân rộng diện tích vùng trồng dâu tây lên gấp nhiều lần.
Hiện nay, với 9.000 mét vuông, vườn dâu gia đình ông Trúc cho sản lượng khoảng 25 tấn/năm, tiêu thụ chủ yếu TPHCM, Hà Nội, Huế và ngay tại địa phương. Giá bán tại vườn từ 200.000 – 250.000 đồng/kg, sau khi trừ các chi phí gia đình anh lợi nhuận khoảng 50% (gần 3 tỷ đồng).
Ngoài ra, ông Trúc còn mở cửa cho khách du lịch đến tham quan miễn phí và mua dâu tây tại vườn không qua trung gian để giảm giá bán.
Một số hình ảnh về vườn dâu tây treo cho năng suất cao ở Đà Lạt:
Mỗi luống dâu tây treo lơ lửng dài hơn 60 mét, nặng khoảng 2 tấn nên khung nhà kính được làm rất chắc chắn
 
Ông Trúc cho biết, dâu tây trồng ở Đà Lạt có trái không đều nhưng độ đường nhiều hơn sản phẩm cùng loại ở vùng khác nên được người dùng ưa chuộng
 
Dâu tây trồng bằng giá thể xơ dừa, bên trong lắp đặt hệ thống nước tự động hồi lưu (thủy canh tĩnh) 5 đến 7 lần/ngày
 
Với giống dâu New Zealand có thể thu hoạch liên tục trong một năm mới phải trồng lại. Ông Trúc quyết định trồng dâu New Zealand vì cho quả to hơn và thơm, đặc biệt là có giá trị kinh tế cao
 
Là cây trồng khá nhạy cảm với thời tiết nên trong vườn được trang bị máy theo dõi nhiệt độ để tối ưu chăm sóc cây trồng
 
Ông Nguyễn Thanh Trúc kiểm tra hệ thống tưới tự động trong lớp giá thể xơ dừa. Khác với cách trồng dâu tây dưới đất truyền thống ở Đà Lạt, dâu tây trồng ở giá thể sẽ giảm bớt được công chăm sóc do được cách ly với mầm bệnh
 
Nhờ chăm sóc tốt nên dù đang trong thời điểm trái mùa nhưng vườn dâu tây vẫn cho trái liên tục
 
Dâu tây Đà Lạt sẽ ngon hơn nếu sử dụng trong vòng 3 ngày kể từ lúc hái
 
Hiện mỗi năm trang trại gia đình ông Trúc thu hoạch khoảng 25 tấn dâu tây, với giá bán tại vườn từ 200.000 – 250.000 đồng/kg, sau khi trừ các chi phí lợi nhuận khoảng 50% (gần 3 tỷ đồng)
 
Dâu tây sau khi thu hoạch sẽ được phân loại ngay tại trang trại để đảm bảo độ đồng đều
 
Dâu tây được đóng hộp cẩn thận trước khi đến tay khách hàng
Đoàn Kiên (Báo SGGP)
Trích “tintucnongnghiep.com”