Đứng lên cùng nông nghiệp thẳng đứng

Đứng lên cùng nông nghiệp thẳng đứng

Tốt nghiệp đại học nông lâm TP.HCM (2011), Dương Minh Trung “thả trôi” theo dòng chảy lao động tìm việc ở TPHCM sau khi anh đã ngồi ở Cần Thơ làm nghề trang trí hồ thủy sinh cho đến lúc nhìn thấy thị trường đã bão hòa.

Trồng rau theo phương pháp khí canh của Dương Minh Trung, giám đốc công ty Giải Pháp và Công Nghệ Xanh, đã đưa năng suất cao gấp 3,3 lần.

Trở lại TP.HCM đúng vào lúc xu hướng “xanh” trên sân thượng đang nở rộ. Một nhóm bạn đi làm thuê đã kịp nhận ra nhu cầu tự cung tự cấp rau sạch từ khoảng sân thượng với vườn địa canh, rồi thủy canh, Trung cảm nhận giới hạn diện tích so với hình ảnh quen mắt trên những nương rẫy mênh mông ở quê nhà Xoài Cà Nã thuộc xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên, Sóc Trăng. Thuỷ canh cho phép mở rộng không gian làm vườn rau trên tường, trên mái, sân thượng nhưng khí canh có nhiều lợi thế hơn.

Kinh nghiệm từng bước dày thêm trên đường đi. Từng làm mô hình thủy canh đầu tiên rất thành công, nhưng sẽ chẳng có bằng chứng nào là của mình sau khi bàn giao, trừ việc cung cấp cây giống và chăm sóc. Mô hình khí canh ở Nhà Bè, làm vườn rau khí canh ở một nơi nhiễm phèn, mặn, không điện và phải khoan sâu 220m mới có nước ngọt là một cuộc thử sức gay gắt nhất. Cuộc thử thách đó là một bài học thấm thía, nhưng qua đó khách hàng thấy yên tâm hơn.

Trong suốt ba năm, công việc thi công mô hình tiến triển thuận lợi, Trung trở về quê xây dựng mô hình tại hồ ngước ngọt, TP.Sóc Trăng, nơi có một vành đai rẫy bái lâu đời, nhưng không mang lại hạnh phúc khi tính toán thu nhập người trồng rau địa canh.

“Ở Sóc Trăng, đất rộng tội tình gì phải làm khí canh? Nên ý tưởng thủy canh này không dễ dàng thuyết phục những “cây đa, cây đề” trong làng trồng rau màu tới tham quan mô hình ở Trường dân tộc bán trú, sư phạm thực hành và hồ nước ngọt,” Trung nói.

Khởi nghiệp từ công ty Giải pháp và công nghệ xanh, Dương Minh Trung, giám đốc công ty, kể lại: “Công việc ở TP.HCM đang tiến triển, tám người không làm xuễ nhưng phải trở về quê phát triển vườn rau khí canh, điều này có ý nghĩa khi lao động ở đây đã quen việc thì lực lượng này sẽ hỗ trợ  cho những đơn hàng ở nơi khác”.

Mô hình ở Sóc Trăng, chỉ 1.200m2  nhưng Trung làm nhà nấm, mô hình địa canh, bán thủy canh và khí canh để so sánh. Anh giải thích mô hình khí canh (Aeroponics technology) theo hình tháp chữ A: bên trong giàn khí canh là không gian trống và kín nên có thể tận dụng nuôi ếch, lươn, cá.

Khí canh cho phép nhân giống nhanh hơn, công suất tăng 30 lần so với kỹ thuật truyền thống. Với chiếc máy ươm hạt, nguồn phân vi sinh từ bã bùn mía, quy trình không phức tạp như cấy mô, giảm giá thành; năng suất tăng 3, 3 lần so địa canh; tiết kiệm được diện tích canh tác nhờ thâm canh nhiều tầng; cây tăng trưởng nhanh nhờ sống trong môi trường nhân tạo, thời gian ảo với 24 giờ chiếu sáng, ít nhiễm bệnh do vi khuẫn.

“Đặc biệt, chi phí 1 kg rau khoảng 8.000-9.000 đồng, khấu hao 1 năm sẽ lấy lại vốn,” Trung chiết tính sau khi mua máy gieo hạt công suất 1 giờ 20.000 cây con, chuyển đổi cách sử dụng phân vi sinh từ bã bùn từ nhà máy đường Sóc Trăng (1, 2 triệu đồng/tấn, ươm 200.000 cây con).

“Chỉ chuyển đổi chút xíu đã tiết kiệm được 200 đồng thay vì dùng mút để ươm mầm”, Trung có vẻ hài lòng khi nói rằng cách tính cặn kẽ của anh bắt đầu lay chuyển “cây đa, cây đề”, kể cả cán bộ khuyến nông, khi anh “hô biến” để vườn rau lớn gấp 3 lần.

“Hệ thống cung cấp rau sạch và cá sạch. Chất thải của cá được tái sử dụng, vi sinh vật phân hủy chuyển thành chất dinh dưỡng cung cấp cho rau theo mô hình khép kín này,” Trung giải thích cách khai thác nguồn vi sinh, chất hữu cơ trong bồn nuôi cá, ếch khi giá mỗi ký cá chỉ có 20.000 đồng. Dương Minh Trung, 28 tuổi, có cách thuyết phục, gợi mở câu chuyện tương lai theo cho khách hàng từ thực tế, đối chiếu, so sánh từng chi tiết giữa chi phí – lợi ích từ mô hình ở hồ nước ngọt, TP.Sóc Trăng, dựa theo kịch bản biến đổi khí hậu để tìm lời giải cách thích ứng sự khắc nghiệt và mô hình ở Nhà Bè. Lợi ích lớn nhất là sức khỏe, lời khuyên thực tế nhất là thay vì phải lo lắng khi tới bệnh viện thì làm gì đó cho sức khỏe tốt hơn, cung cấp nguồn thực phẩm an toàn hơn, cách kiếm tiền tử tế hơn.

Hành trình của mô hình khí canh đầu tiên, mệnh danh “Genesis Growing System” (Hệ thống sáng tạo của Chúa) và bộ vi xử lý đầu tiên phân phối đồng thời nước và dưỡng chất đến khay trồng được coi là sự đột phá trong ngành canh nông. Năm 1983, Richard J. Stoner đăng ký sáng chế thiết bị này.

Có sự linh hoạt trong cách ứng dụng những điều học được về giá trị của khí canh đầu tiên của W.Carter (năm 1942), thực sự có khác biệt với John Prewer, trồng thực nghiệm rau diếp trong ống nhựa và không khí, nước pha dưỡng chất, dùng quạt  phun sương vào không khí để cung cấp cho cây trồng. Khác cả cách làm của B. Briggs lần đầu tiên đưa công nghệ này từ khu thí nghiệm ra thực tiễn vào năm 1966.

Lòng tin vào khí canh được củng cố từ thành quả của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA – National Aeronautics and Space Administration) trong môi trường không trọng lực trên các tàu con thoi và trạm không gian. Tuy nhiên, trong cách giải thích của Trung, anh nghiêng về  Nir Isaac, người sáng chế thiết bị khí canh áp suất thấp cung cấp dưỡng chất cho cây treo lơ lửng được giữ bằng chất dẻo xốp (styrofoam) trên khay của Do Thái. Cách làm của Trung đã thay đổi khi sử dụng bã bùn từ nhà máy đường Sóc Trăng.

Từ hoạt động thương mại, người ta tính được chi phí – lợi ích của mô hình này: giúp tiết kiệm 95% phân bón, giảm tiêu thụ nước 98%, không cần thuốc bảo vệ thực vật, chiếm ít không gian canh tác, có thể tăng mùa vụ quanh năm cho năng suất cây trồng tăng lên 45% – 75%. Đến khi Trung vận dụng mô hình có cả ếch, lươn, cá trê, tuần hoàn nước, tái sử dụng nước có ý nghĩa với nơi mà nguồn nước ngọt, nước sạch sẽ gặp thách thức lớn khi nước biển dâng.

Nông nghiệp theo chiều thẳng đứng đã kéo những người anh em cùng vận hành công ty Giải Pháp và Công Nghệ Xanh đứng lên và cả những người bạn ở làng quê ở Xoài Cà Nã không phải lên thành tìm việc, bất kể là việc gì mà là tới đó để tạo những khoảng xanh trong lòng đô thị. Khoảng xanh đó bứt tách họ ra khỏi hai từ “quê mùa”.

Bài, ảnh Hoàng Lan Theo KH&PT

Trích “tiepthithegioi.vn”

Trồng trọt theo chiều thẳng đứng, chuyện không đùa

Trồng trọt theo chiều thẳng đứng, chuyện không đùa

Khái niệm mới nghe qua tưởng như khoa học viễn tưởng: thay vì trải rộng từ mẫu này đến mẫu khác, các trang trại trong tương lai sẽ trồng rau và cây ăn trái trong các xy lanh có thể điều chỉnh ánh sáng và khí hậu. Ít tốn đất và nước hơn, nhưng ánh sáng quanh năm và hoàn toàn kiểm soát độ ẩm.

Vấn đề lớn nhất của trồng trọt trong nhà là giá thành. Startup Plenty cam kết “Chất lượng Whole Foods bán giá Walmart”. Ảnh: AgFunderNews.

Công ty ở California đứng đàng sau khái niệm mới có hồi đầu tháng 11/2017 là Plenty. Công ty mới thành lập ba năm nay, cho biết sẽ mở ra một trang trại rộng chừng 1ha tại TP Kent, bang Washington, phía nam Seattle. Ở đó Plenty sẽ canh tác sản phẩm không sâu bọ, “chất lượng nhà trồng” để cung cấp cho người tiêu dùng trong vùng. Đó là một trang trại  khởi nghiệp quy mô đầu tiên. Đây cũng là lần đầu tiên startup này mở rộng thị trường của họ sang Nam San Francisco và Wyoming.

Cây trồng (cây ăn trái và rau) được trồng trong những tháp cao 6m bên trong một cơ sở chiếu sáng bằng đèn LED không sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, phân tổng hợp hoặc giống biến đổi gen.  Thay vào đó là hàng ngàn camera hồng ngoại và bộ cảm biến thu thập dữ liệu được phân tích để tối ưu hoá cây trồng phát triển như thế nào.

“Plenty cho biết công nghệ của công ty có thể đạt được năng suất gấp 350 lần so với trồng trọt truyền thống, trong lúc chỉ sử dụng 1% lượng nước và hầu như không có đất so với các phương pháp thông thường”, theo một thông cáo báo chí công ty phát đi.

Thoạt nghe cứ tưởng chuyện tư duy trên trời dưới đất, trừ khi Plenty lọt vào mắt của những nhà đầu tư sắc sảo trong đó có Jeff Bezos, tổng giám đốc Amazon, người vừa chi ra 14 tỉ USD để thâu tóm Whole Foods.

Thực ra, nuôi trồng thuỷ sinh đã tồn tại, mặc dầu không ở quy mô thương mại lớn. “Nghiên cứu chứng minh rằng canh tác thuỷ sinh có thể là tương lai của ngành nông nghiệp trên trái đất, kết hợp với những lợi ích của trồng trọt hữu cơ ngoài trời ở địa phương với sản lượng nông nghiệp quy mô lớn”, công ty nhận định.

Những người ủng hộ vòng 200 triệu USD của Plenty hồi tháng 7, ngoài Bezos, còn có SoftBank (thông qua quỹ Vison Fund của công ty), chủ tịch Alphabet Chairman Eric Schmidt (thông qua Innovation Endeavors), DCM Ventures, Data Collective, Finistere Ventures, và Louis Bacon.

Trong một cuộc phỏng vấn của GeekWire, tổng giám đốc và đồng sáng lập Plenty Matt Barnard cho biết, “sự tương đối thiếu tiếp cận với sản phẩm địa phương” của Seattle và sự nhấn mạnh đến thực phẩm sạch của vùng, giúp cho đây là một nơi hoàn hảo để mở rộng. “Khi chúng tôi nhìn về Bờ Tây, Seattle là ví dụ điển hình cho một cộng đồng to lớn thực sư không tiếp cận nhiều với bất kỳ rau quả nào trồng tại địa phương”, ông giải thích.

Plenty sẽ thuê 50 người tại trang trại ở Kent, và dự kiến sẽ tăng gấp đôi đội ngũ, Barnard nói. Sản phẩm tươi sẽ chở đến cho một số nhà hàng đầu tiên vào giữa năm 2018, và sau đó giao cho một số người mua vào thời gian sau đó. Công ty cũng có kế hoạch mở nhiều trang trại khắp cả nước và đương nhiên không loại trừ mở ra thế giới.

Đến nay, Plenty đã huy động được 238 triệu USD. Nhưng đó không phải là công ty đầu tiên muốn xây dựng một doanh nghiệp chuyên trồng trọt trong nhà. Local Garden Vancouver, một khái niệm trồng trọt trong nhà kính, đã tuyên bố phá sản cách đây vài năm và nhiều startup khác trong khu vực đang khốn đốn nhiều năm nay.

Nhưng Barnard, người bắt đầu công ty 100 người với Nate Mazonson và Nate Storey, cho rằng chi phí canh tác trong nhà đã hạ xuống đủ thấp, và công nghệ đã tiến bộ đến điểm Plenty hứa hẹn “Chất lượng Whole Foods bán giá Walmart”.

Về thị trường, cộng đồng đông đảo, nhưng người yêu thích thực phẩm đã than rằng vùng này không tiếp cận được sản phẩm tươi của địa phương.

“Thung lũng Yakima nổi tiếng là một giỏ trái cây của Mỹ”, một cây bút ẩm thực than phiền, và Puget Sound, vùng bao quanh Seattle, là một trong những vùng phì nhiêu nhất của Hiệp chủng quốc.

“Cá nhân tôi sẽ tổ chức một bàn tròn cho công ty và các nông dân địa phương”, Audra Gaines Mulken, một nhà nhiếp ảnh giao tiếp rộng rãi với các trang trại địa phương. Cuốn sách gần đây nhất của bà là Dự án nữ nông dân.

Khởi Thức Theo TGTT

Trích “tiepthithegioi.vn”

Có gì trong trang trại tía tô ‘công nghệ cao’ bán 700 đồng/lá

Có gì trong trang trại tía tô ‘công nghệ cao’ bán 700 đồng/lá

Toàn bộ hạt giống được nhập khẩu từ Nhật Bản, vật liệu xây dựng nhà xưởng, phương thức, quy trình sản xuất, tuyển chọn, bảo quản… cũng đều đến từ xứ mặt trời mọc. Và còn nhiều điều khác lạ ở trang trại tía tô đặc biệt này…

Nở hoa trên vùng đất trũng Theo ông Phạm Xuân Sơn, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Lương Tài, Bắc Ninh thì vùng đất này trước đây chủ yếu là trồng lúa, gần đây có phát triển thêm một số loại cây rau màu mang lại hiệu quả kinh tế cao, nhất là củ cà rốt. Tuy nhiên, không có nhiều doanh nghiệp muốn đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Việc mới đây có thông tin về việc xuất khẩu lá tía tô sang Nhật Bản với giá khoảng 700 đồng/lá thì bản thân những người làm trong ngành cũng rất bất ngờ và vui mừng. “Khi đến thăm mô hình này, chúng tôi thấy thực sự đây là mô hình nông nghiệp công nghệ cao và nếu xuất khẩu với giá trị như thế cũng là xứng đáng”, ông Sơn cho biết. Thôn Ngọc Khám, xã Lâm Thao, huyện Lương Tài được Tập đoàn May Hồ Gươm lựa chọn là nơi để sản xuất mô hình tía tô xanh xuất khẩu sang Nhật Bản. Nói về những khó khăn ban đầu, ông Nguyễn Văn Bình, Quản lý dự án nông nghiệp công nghệ cao – Trang trại tía tô Lương Tài, Bắc Ninh, đơn vị hiện đang thực hiện mô hình này cho biết: Khu vực được chọn làm nơi phát triển cây tía tô xanh trước đây chỉ là bãi sình lầy, cỏ cao đến bụng người, không có đường giao thông được cứng hóa, nằm cách xa trung tâm xã. Xác định đây là nơi để sản xuất, đơn vị đã mời các chuyên gia về lấy mẫu, phân tích cụ thể hàm lượng các chất trong đất, phân tích mẫu nước, không khí… xung quanh để xác định khả năng phát triển. Quá trình khảo sát của các chuyên gia từ Nhật Bản khẳng định nơi đây có nhiều điều kiện thuận lợi cho việc phát triển giống cây này. Bắt đầu từ tháng 5/2017, đơn vị đã bắt tay vào thực hiện, cải tạo lại đất đai, xây dựng các khung nhà nilon, tuyển chọn, đào tạo nhân lực, huấn luyện quy trình cho người lao động từ khi làm đất cho tới chăm sóc, thu hái, bảo quản, tuyển chọn lá, đóng gói… Hiện nay, đơn vị đã hoàn thành và đưa vào sử dụng hơn 2 ha tía tô xanh đồng thời đang chuẩn bị sẵn sàng để đón loạt giống mới trong thời gian tới. Hiện, đơn vị đã có khoảng hơn 17 ha đất được dành để phát triển loại cây này. Những điểm đặc biệt “Không giống bất cứ quy trình nào ở Việt Nam” là câu mà ông Nguyễn Văn Bình đánh giá về dự án trồng tía tô xanh tại Bắc Ninh. Điểm đặc biệt đầu tiên là toàn bộ hệ thống, trang thiết bị, vật tư đều phải nhập khẩu từ… Nhật Bản. Đáng chú ý là loại nilon được dùng để che phủ diện tích cây trồng được thiết kế thấm hơi nước một chiều. Tức là nếu lắp đặt đúng chiều, hơi nước trong các vườn cây sẽ được thẩm thấu qua màng nilon ra ngoài trong khi nước bên ngoài không lọt được xuống vườn. Thế nên, dù giữa trời nắng nhưng các máng nước lắp đặt dưới các màng nilon vẫn nhỏ nước tí tách. Các loại giấy, đèn bắt côn trùng, đèn giúp cây sinh trưởng, hệ thống quạt gió… cũng đều nhập từ Nhật. Chỉ có duy nhất… gà và ếch, nhái là có xuất xứ từ Việt Nam trong các khu vực trồng cây tía tô. Theo quy định ở đây, mỗi vườn phải có hàng chục con gà được thả bên trong. Ngoài ra, bắt buộc phải thả khoảng hơn chục con ếch hoặc nhái để làm thiên địch. Chế độ chăm sóc cây tía tô ở đây cũng rất khác biệt. Loại tía tô này có màu xanh, hương vị thơm mát được dùng chủ yếu để ăn sống ở Nhật Bản và Hàn Quốc. Chính vì thế, cây trồng luôn ở tình trạng được bảo vệ nghiêm ngặt. Không có thuốc bảo vệ thực vật, chủ yếu dùng các loại phân hữu cơ và thường xuyên phun thuốc tiệt trùng. Nhiệt độ, độ ẩm luôn được kiểm tra thường xuyên và duy trì ổn định. Các thông số về nguồn nước, môi trường, vi khuẩn được lấy mẫu và phân tích hàng tuần. Tiềm năng lớn Tuy có giá trị cao nhưng không phải lá tía tô nào cũng được xuất khẩu. Theo các chuyên gia ở đây, lá xuất khẩu được là lá thứ 7 của cây, các lá trước đó đều bỏ đi, không sử dụng được. Sau khi thu hoạch lá thứ 7 này, cây lại trải qua quy trình phát triển 7 lá nữa mới lại cho sản phẩm xuất khẩu. Hiện nay, có 3 kích cỡ lá được người Nhật ưa dùng và trang trại ở Việt Nam phải bảo đảm đúng kích cỡ này để thu hái. Trong 3 kích cỡ này, lá càng nhỏ thì giá trị càng cao. Đánh giá của các chuyên gia, cây tía tô xanh này khi sang Việt Nam có thời gian sinh trưởng nhanh hơn nhưng các tiêu chuẩn vẫn đáp ứng được yêu cầu của phía Nhật Bản. Song, cây tía tô này không trồng được ở điều kiện bình thường của đồng đất Việt Nam, chỉ sau khoảng hơn chục ngày khi được đưa ra ngoài, cây có hiện tượng quăn lá, còi cọc, không phát triển được. Bên cạnh chế độ chăm sóc là chế độ tuyển chọn lá, bảo quản nghiêm ngặt và hoàn toàn vô trùng cho đến tận các bàn ăn ở đất nước mặt trời mọc. Thông thường, các lá tía tô mất khoảng thời gian từ khi rời cây đến các bàn ăn của người Nhật là khoảng hơn 24 giờ đồng hồ, hoàn toàn đi bằng đường hàng không và được lên lịch cả tháng trời.   Ông Nguyễn Văn Bình cho biết, hiện nay đơn vị mới xuất bán được khoảng 3 tạ/tháng, với chu trình khoảng 3 ngày/chuyến. Tuy nhiên, thị trường hiện nay mới đáp ứng được khoảng 8% nhu cầu tiêu dùng của người dân xứ mặt trời mọc. Do đó, còn rất nhiều tiềm năng mở ra đối với loại cây trồng mới này.
Theo Nguyễn Trường (Tiền phong)
Trích “24h.com.vn”